Uygurlar, 10. yüzyıldan itibaren büyük ölçüde İslamiyet'i benimsemelerine rağmen, eski Türk inanç sistemine ait bazı kültürel unsurlar halk geleneği içinde yaşamaya devam etmiştir. Bu durum yalnızca Uygurlara özgü değildir; birçok toplumda din değişse bile önceki kültürel uygulamaların bir kısmı farklı biçimlerde varlığını sürdürebilir.
Uygur halk kültüründe görülen eski Türk inanç mirasından bazı örnekler şunlardır:
- Ata ruhlarına saygı: Ataların hatırlanması, mezar ziyaretleri ve ölen yakınlar için düzenlenen bazı geleneksel uygulamalar, eski atalar kültünün izleri olarak değerlendirilmektedir.
- Kutsal mekân anlayışı: Bazı dağlar, pınarlar, ulu ağaçlar ve mağaralar halk arasında saygı görmeye devam etmiş; bu tür yerlere adak adama ve dua etme gibi uygulamalar görülmüştür.
- Bahşı geleneği: Eski Türk kamlarının (şamanların) bazı işlevleri zamanla halk ozanları, destancılar ve geleneksel şifacılar tarafından farklı biçimlerde sürdürülmüştür. Uygur kültüründeki "bahşı" geleneği bu açıdan dikkat çekicidir.
- Nazardan korunma: Muska, nazarlık, tütsü yakma ve kötü ruhlardan korunmaya yönelik çeşitli halk uygulamaları eski inanç katmanlarıyla ilişkilendirilmektedir.
- Doğum ve çocukla ilgili gelenekler: Lohusalık döneminde anne ve bebeği korumaya yönelik bazı uygulamalar, eski Türk koruyucu ruh inançlarının halk kültüründe dönüşmüş örnekleri olarak yorumlanmaktadır.
- Rüya ve işaretlere verilen önem: Rüyaların yorumlanması, bazı hayvanların uğurlu veya uğursuz kabul edilmesi ve tabiat olaylarına sembolik anlamlar yüklenmesi de eski inanç sisteminin izleri arasında sayılmaktadır.
- Müzik ve ritüel: Kopuz, davul ve ezgilerin yalnızca eğlence değil, ruhsal ve toplumsal bir anlam taşıdığına ilişkin anlayış, eski bozkır kültürünün devam eden unsurlarından biri olarak değerlendirilir.
Bu gelenekler, günümüz Uygurlarının dinî hayatının değil; tarih boyunca oluşmuş kültürel miraslarının bir parçası olarak incelenmektedir. Araştırmacılar, Uygur halk kültürünün eski Türk inançları ile sonraki dinî ve kültürel etkilerin birleşmesi sonucunda zengin ve çok katmanlı bir yapıya kavuştuğunu belirtmektedir.
Türkçülük şaman