Ertuğrul Faciası sonrasında, yardım amacıyla Japonya'da toplanan parayı 1892'de İstanbul'a getiren heyette yer alan Toraciro Yamada, Padişaha, babasından kalma bir samuray kabukası ve kılıcı hediye ederek, Sultan II. Abdülhamid'in gönlünü kazanır..
Yamada, İstanbul'u da çok sevdiği için, burada kalarak iki ülke arasında fahri konsolosluk görevini üstlenir.. Bu arada eşinin kardeşi Nakamura ile birlikte, İstiklal Caddesi'nde bir mağaza açarak ticaret yapmayı da ihmal etmezler !..
Bununla da yetinmez Yamada, Harbiye öğrencilerine Japonca dersi verir.. Bunu yapan bir başkası da, İstanbul'a gelen aynı heyette yer alan Japon gazeteci Şotaro Noda'dır..

I.Dünya Savaşı başlayınca ülkesine dönen Yamada, ya da Abdülhalil Yamada Paşa, 1931 yılında, Cumhuriyet kutlamaları nedeniyle Türkiye'ye gelir (davet edilir ?)..
Bu defa Japon-Türk Ticaret Dostluk Derneği Başkanı olarak gelen Yamada, 29 Ekim'de Ankara'da Mustafa Kemal Atatürk'ü makamında ziyaret eder. Atatürk, yaşlı Toraciro Yamada'yı gördüğünde, "sensei" (hocam) diyerek ayakta karşılar ve "Beni hatırlar mısınız ? Sizden Japonca öğrenen bir öğrenciydim" der..
[HIRONAO MATSUTANI'nin "İstanbul'u Seven İnsanlar" adlı kitabından alıntı yapan TAHSİN TOĞRAL'ın "Milli Saraylar Kültür-Sanat-Tarih" dergisinin 2010/6. sayısında yer alan yazısından.]
Kemalin Oğlu

TEREF