İstanbul’un kalbi Beşiktaş’ta devam eden metro kazıları, ezber bozan bir keşfe ev sahipliği yapıyor. Toprağın metrelerce altında bulunan kurgan tipi mezarlar, Türklerin Anadolu ve İstanbul’daki varlığına dair bilinen tüm tarihsel süreci değiştirebilir.
Beşiktaş Metro İstasyonu kazıları (2016'dan beri İstanbul Arkeoloji Müzeleri tarafından yürütülen kurtarma kazıları), İstanbul'un bilinen tarihini önemli ölçüde zenginleştiren buluntular ortaya çıkardı. Yaklaşık MÖ 3500'e (günümüzden 5500 yıl öncesine), yani Erken Tunç Çağı'nın başlangıcına tarihlenen kurgan tipi mezarlar (yuvarlak planlı taş dizileri) ve bunlarla ilişkili gömütler, bölgenin o dönemdeki sakinleri hakkında yeni ipuçları veriyor.
Kazılarda 46 ila 78 arasında değişen sayıda kurgan (taş halkalar veya dairesel yığınlar şeklinde) tespit edildi. Bunların çapı 1-5 metre arasında değişiyor ve içinde/dışında toplam 115+ mezar (hocker/cenin pozisyonunda gömü, kremasyon/yakma gömü gibi çeşitler) yer alıyor.
Mezarlarda kremasyon (yakılmış kemikler) ve cenin şeklinde gömüler görülüyor. Bazı kurganlarda figürinler (örneğin "eli belinde" pozisyonlu anne-kız figürinleri, Umay/Ak Ana benzeri motifler) ve yaprak kalıntıları gibi organik buluntular da çıktı. Bu figürinler yaklaşık 5300-5500 yıllık olarak değerlendiriliyor.
Kazılar hâlâ sürüyor ve buluntular metro istasyonunda sergilenecek.
Tarkan Çelik
TEREF