Hiç düşündünüz mü, madem Kurtuluş Savaşı’nda sadece Yunanla savaştık, o halde Mudanya Ateşkesi’ni neden İngilizle Fransızla İtalyanla yaptık? Tam olarak kurtulduğumuz neydi? 1922’de ordularımız İzmir’i alınca vakit kaybetmeden İstanbul’a yöneldik. Malum İstanbul İngilizlerin elinde. Bütün ordu İzmit’e yığıldı ve harekat için gün sayıldı derken ateşkes önerdiler. Lozan görüşmeleri başladı. Ordumuz İzmit’te beklerken, Lozan süreci 8 ay sürdü. İyi ama niye? Hangi konuda anlaşamıyorduk? Musul mu? Hayır. Musul 1 ay konuşup geçildi. Lozan’ın 8 ay sürmesinin 3 sebebi vardı…
1- Yüzyıllarca padişahlar ”kapitülasyon” adı altında yabancılara öyle imtiyazlar verdi ki gün geldi tepemize çıktılar. Bankalar, işletmeler, limanlar vs onlarındı. Ordumuz Voynuklar, Martolozlar, Cerahorlar ismiyle Hristiyan askerlerle doluydu. Gün geldi Almanlar yönetti. Paralarımızın üzerine Fransızca, Ermenice, Yunanca ibareler kondu. Devlet dairelerinde onların bayrakları dalgalanıyordu. Faturalardan istasyon isimlerine her şey onların dilindeydi. Aynı bugün Suriyelilere tanınan vergi, askerlik gibi ayrıcalıklar o kadar artmıştı ki bir yabancı suç işlediğinde Osmanlı zabiti onu tutuklayamıyor, kendi konsolosu gelip ilgileniyordu. İşte bu rezil düzenin yani kapitülasyonların Lozan’da kaldırılması için ısrar ettik. 8 ay buna direttiler ve sonunda kabul ettiler.
2- Bilindiği üzere Osmanlı ekonomisi çökünce Duyun-u Umumiye kurulmuş ve yabancılar Osmanlı maliyesine el koymuştu. Yabancıların bu egemenliği bitecek dedik. Yani Türkiye’nin ekonomisi bağımsızdır dedik! 8 ay direttiler ve sonunda kabul ettiler.
3- Gayrimüslim ile Müslümanın anlaşmazlığı bile çözülemiyordu çünkü Osmanlı mahkemelerini tanımıyorlardı. Lozan görüşmelerinde ”idari, adli, hukuki bağımsızlığımızı tanıyacaksınız.” dedik. Yani Türkiye egemen olacaksa o halde bir yabancı suç işlediğinde Türk mahkemesinde yargılanacak! dedik. 8 ay Türk yargısını tanımak istemediler ama sonunda kabul ettirdik!
Yani Lozan’da Türkler, yüzyıllarca yabancılar tarafından tanınmayan Türk hukukunu ve egemenliğini yabancılara tanıttılar. Lozan imzalandığı gün, imtiyazlı olan bütün yabancılar, evlerinden, dükkanlarından, idari kurumlardan yabancı bayraklarını kaldırdılar. Yabancı gazeteler, ”Türk Zaferi” diye başlıklar attılar. Hükümeti düşen İngiltere eski Başbakanı Lloyd George, Lozan Anlaşması’nın İngiltere için bir hezimet olduğunu açıkladı.
İşte Lozan budur. Unutmayın, Kurtuluş Savaşı’mız sonunda İngiliz hükümeti düştü, Yunanistan’da ihtilal oldu, Yunan bakanlar Altılar Davası’nda kurşuna dizildi, kral sürgün edildi, Mısır’daki milliyetçileri ayaklandı, Hindistan’daki direniş sertleşti, İngiltere ve Fransa ilişkileri kopma noktasına geldi ve Türkiye’nin yeni sınırlarını tüm dünya onayladı.
Ek bilgi: Kuvayi Milliye’nin taarruzundan sonra İngiliz askerleri Çanakkale’ye çekildi. Georgr Lloyd hükümeti askerlerini çekmek yerine kuyruk acısıyla savaş ilan etti. 1914 yılı çanakkale savaşındaki gibi sömürge ülkeleri Kanada, Yeni Zelanda ve Hindistan’dan asker çağırdı fakat Kanada ve Yeni Zelanda, tarihinde ilk defa, ingiltere krallığına hayır diyerek asker göndermeyi reddetti. Bağımsızlıklarını istediler.
Türklerin ingilizlere karşı aldığı zafer sonrası gaza gelen Hintliler Hindistan hilafet harekatı ve gandhi önderliğinde ayaklanma başlattı.
Bu isyanların sorumlusu olarak George Lloyd hükümeti düştü.
İngiliz hükümeti düştüğünde otorite boşluğu oluştu. İngilizler müslümanları kontrol etmek için vahdettinin halifeliğini kullanmak istedi ama Atatürkün tavsiyesi üzerine hilafet harekatı vahdettini değil Abdulmeciti halife olarak tanırız dediler. ayaklanma o kadar büyümüştü ki Hindistan tam ingilizlerden kurtulup bağımsızlığını ilan edecekken Gandhi sebepsiz bir şekilde isyanı durdurmak için açlık orucuna girdi, ayaklanmayı durdurdu.
Hintliler taa 20 yıl sonra, 1940’larda bağımsızlığını ilan edebildi.
Hintli müslümanlar, Gandhi’nin ingiliz ajanı olduğunu düşünerek, Pakistan devletini kurdu. Dillerinde hiç Türkçe kelime olmamasına rağmen, Atatürk hayranlığından, bayraklarına ay yıldız koydular.
Hintlilerin yarısı gandhinin ingiliz ajanı olduğunu düşünür.
İngilizler ve Amerikalılar Gandhi’yi o kadar çok sever ki O’nun hakkında birsürü film ve belgesel çektiler. Diğer taraftan hiç sevmedikleri Atatürk hakkında bırakın film çekmeyi, bahsetmedikleri gibi, yok sayarlar..22 Nisan 2026
A.Türer YENER