ABŞ müdafiə naziri Pit Heqset 30 yaşdan yuxarı hərbçilər üçün tibbi müayinələr proqramına testosteron səviyyəsinin yoxlanılmasının daxil ediləcəyini açıqlayıb.

Bu barədə "bbc.com" nəşri yazıb.

Nəşr yazır ki, hormonu aşağı olan hərbçilərə könüllü əsasda testosteron əvəzedici terapiyası təklif ediləcək. Nazirin sözlərinə görə, proqramın məqsədi hərbçilərin sağlamlığını qorumaq və onların fiziki hazırlığını uzunmüddətli perspektivdə yüksək səviyyədə saxlamaqdır. Pentaqon bildirib ki, bu müayinə həm aktiv xidmətdə olan, həm də ehtiyat qüvvələrdə xidmət edən 30 yaşdan yuxarı bütün hərbçilər üçün məcburi olacaq.

Testosteronun rolu və mübahisəli məqamlar

Mütəxəssislərin sözlərinə görə, testosteron əzələ kütləsinin formalaşması, enerji, cinsi istək və reproduktiv sağlamlıq üçün mühüm hormondur. Onun səviyyəsi adətən 30-40 yaşdan sonra azalır və bu, yorğunluq, depressiya, piylənmə və libido zəifləməsi ilə əlaqələndirilə bilər. Məlumatlara görə, dünyada yaşlı kişilərin 10-40 faizində testosteron çatışmazlığı müşahidə olunur.

Bununla belə, alimlər hormon terapiyasının effektivliyi barədə yekdil mövqedə deyillər. Onlar bildirirlər ki, aşağı testosteron həmişə sağlamlıq problemlərinin əsas səbəbi olmur və terapiya yalnız hormon çatışmazlığı ilə yanaşı, müvafiq klinik əlamətləri olan şəxslərə tətbiq edilməlidir.

Tənqidlər və mümkün risklər

Proqram ABŞ-da siyasi müzakirələrə də səbəb olub. Demokrat siyasətçilər xatırladıblar ki, Pit Heqset daha əvvəl transgender şəxslər üçün hormonal terapiyanı tənqid edirdi, lakin indi testosteron terapiyasını dəstəkləyir. Həmçinin qadın hərbçilərin hormonal göstəricilərinin yoxlanılıb-yoxlanılmayacağı barədə Pentaqon konkret açıqlama verməyib.

ABŞ Qida və Dərman Administrasiyası yanında hərbi ekspert qrupuna rəhbərlik etmiş uroloq professor Mohit Khera isə bildirib ki, 30 yaşdan yuxarı bütün kişilərin testosteron müayinəsindən keçməsi ümumi sağlamlığın qiymətləndirilməsi baxımından faydalıdır. Bununla yanaşı, o xəbərdarlıq edib ki, testosteron terapiyası reproduktiv yaşda olan kişilərdə sonsuzluq riski yarada bilər və bu barədə pasiyentlər əvvəlcədən məlumatlandırılmalıdır.