Eskişehir, Afyonkarahisar ve Kütahya'nın yer aldığı İç Batı Anadolu'nun en eski yerleşimi Kanlıtaş Höyüğü'ndeki kazılar, 2013-2019 yılları arasında Anadolu Üniversitesi Edebiyat Fakültesi Arkeoloji Bölümü Öğretim Üyesi Prof. Dr. Ali Umut Türkcan başkanlığında sürdürüldü. Kazıların tamamlanmasının ardından buluntuların üzerinde ise çalışmalar devam ediyor. Başları koparılmış şekilde bulunan 4 kadın figürininin yaklaşık 8000 yıl öncesine ait olduğu tespit edildi. Pişmiş topraktan yapılmış figürinlerin Neolitik dönemin son evresinde Orta Anadolu'daki inanç ve ritüel uygulamalarına ışık tuttuğu düşünülüyor.
Prof. Dr. Türkcan, Kanlıtaş Höyüğü'nün, İç Batı Anadolu'da "Porsuk kültürü" olarak adlandırılan kültürel evrenin tarihlendirilmiş en eski yerleşimlerinden biri olduğunu belirtti. Kazılarda çok sayıda dörtgen planlı yapı ve mekanın ortaya çıkarıldığını vurgulayan Türkcan, bu yapıların dolgu katmanlarındaki taban seviyelerde pişmiş topraktan yapılmış kadın figürinlerine rastladıklarını ifade etti. Türkcan, figürinlerin farklı boyutlarda olduğunu belirterek en büyük ve özel örneğin 12-13 santimetre, diğerlerinin ise genellikle 5-6 santimetre olduğunu kaydetti. Anadolu'da Neolitik dönemde figürin kullanımının yaygın olduğunu bildiren Türkcan, Kanlıtaş Höyüğü'nde bulunan örneklerin bazı özellikleriyle öne çıktığını söyledi. Prof. Dr. Türkcan, bazı figürinlerin baş kısımlarının bilinçli olarak kırılmış olabileceğine işaret ederek "Bilinçli kapatıldığı anlaşılan farklı mekanlarda bulunan kadın figürinlerinin de başsız veya başlarının kopmuş olması bunların mekanlar kapatılırken adak amacıyla bırakılmış olabileceğini düşündürüyor" dedi.
Türkcan, yapı kapatma ritüelleri ve figürin bırakma uygulamalarının Neolitik dönemdeki Çatalhöyük'te de görüldüğünü dile getirdi.
Kaynak: AA
Nesrin Ozan