Attis, Frigya kökenli bir bereket ve bitki örtüsü tanrısıdır; Büyük Ana Kybele'nin sevgilisi olarak mitlerde yer alır, kendini hadım ederek ölür ve dirilir. Hierapolis (bugünkü Pamukkale, Denizli) antik kentindeki heykeli, MÖ 3. yüzyıla tarihlenen mermer bir eser olup, genç ve efeminate tasviriyle dikkat çeker. 1960'larda Hierapolis kazılarında bulunan heykel, 1984'te açılan Hierapolis Arkeoloji Müzesi'ne taşınmıştır; müze, antik kentin lahitleri, heykelleri ve eserlerini barındırır, Attis heykeli ise Frigya-Roma dini senkretizmini yansıtan önemli bir parçadır.
Attis heykelinin “dertli” gibi durmasının nedeni, mitolojik hikâyesinin acıklı ve trajik olmasıdır.
Attis, tanrıça Kybele’yi delicesine sever.
Ama ya kıskançlık ya da delilik yüzünden kendini hadım eder (cinsel organını keser).
Kan kaybından ölür, ama Kybele’nin gözyaşlarıyla yeniden dirilir – ancak artık tam bir erkek değildir; bitkilerin döngüsü gibi, her yıl “ölür ve dirilir”.
Köksal Bey
TEREF