Resim: Afganistan'ın Badahşan bölgesinden Kırgız bir çocuk
Nikolay Aristov (1847-1903): Wusun-Kırgızlar
“Birçok kaynağa göre, Batı Tien Şan nüfusunun yaklaşık 300 bin kişisini oluşturan günümüz Kırgızlar veya Kara-Kırgızlar, Usunların (Wusun İskitleri) soyundan gelmektedir ve her halükarda Yenisey Nehri kıyısında yaşayan aynı isimli halkla aynı kabileye mensupturlar.
Ritter'in Usunların eski yerleşim yeri hakkındaki görüşü, Abel Remusat ve Klaproth'un bu halkın 'en eski zamanlarda, Herodot zamanlarında' Hint-Avrupa ırkına ait olduğu hipoteziyle bağlantılıdır ve bu hipotezi desteklemektedir.
Bu hipoteze göre, 'Orta Asya'da' mavi gözlü ırktan bir dizi halk vardı.” ve sarışınlar,' yani: Usunlar, Süleler, Kuteler, Dinlinler, Khagalar ve Alanlar.
Bu sarışın kabileler, 'Asya'nın yüksek bölgelerini geniş bir yarım daire şeklinde çevrelemiş ve Hunların kuzeyinde, uzak doğudaki Baykal Gölü'nden Sogdiana'ya kadar yaşamışlardır.
Ritter'e göre, bu kabilelerin Hint-Germen ailesine ait olduğuna dair kanıtlar, antropolojik (saç ve gözlerin açık rengi) ve dilbilimseldir (komşularında yaşayan Mançular ve Moğolların dillerinde Hint-Germen köklerinin bolluğu).
Bu hipotezi esas olarak savunan ve önemli kanıtlarla destekleyen Klaproth, hipotezi şu şekilde sunmuştur:
'Herodot zamanından MÖ'ye kadar bu ülkenin (Orta Asya) etnografik konumuna dair doğru bir fikir edinmek için, o zamanlar Türk ırkından olan halkların gerçeğini kavramak gerekir.' Batıya doğru yalnızca Oxus ve Jaxartes nehirlerinin yukarı kollarıyla sınırlıydı.
Kafkasya, Keşmir, Oxus ve Parapamizus'un kuzeyindeki tüm ülkelerin nüfusu neredeyse tamamen Hint-Germen kökenli kabilelerden oluşuyordu...
Çok eski bir dönemde, bu halklar Tanais (Don Nehri)'ni geçerek Tuna'nın kuzey kıyılarına yayıldılar.
Bu ırkın kabileleri eski zamanlarda Çin sınırlarına ve Altay Dağları'na kadar yayılmış, Türk ve Tibet halkları arasında dağılmışlardı.
Partlar, Baktriyalılar, Soğdlar, Harezmliler, Getalar, Massagetler, Alanlar, Aorsiler, Roxolaniler, Iazygesler ve daha birçokları bu büyük halklar topluluğuna aitti.
Bazı zayıf tarihsel göstergeler, dillerin karşılaştırılması, Hindu mitolojisinde gizli eski gelenekler ve hatta Doğu Asya kabileleri hakkında bazı fizyolojik bilgiler, dünyanın bu bölümünün merkezinin... olduğunu düşünmemizi sağlıyor. Çok eski bir çağda, tüm Hint-Avrupa halklarının ataları tarafından işgal edilmiş bir bölgeydi.
Nedenini bilmediğimiz bir olay, bu ırkı güneye, batıya, hatta kuzeye ve doğuya dağıttı.
Bir kısmı Hindistan vadilerine yayılırken, diğer kısmı aynı dönemde batıya, Ceyhun ve Syr nehirlerinin akışı boyunca ilerleyerek güneybatıya, Pers'e ve kuzeybatıya, Volga ve Don nehirlerine doğru hareket etti ve oradan Avrupa'ya geçti. Aynı ırkın doğu ve kuzey göçlerine dair izler de vardı.
Doğu göçü, MÖ üçüncü yüzyıldan itibaren Çin sınırlarında yaşayan sarı saçlı, mavi gözlü bir halkın varlığıyla kanıtlanmaktadır.
Bu durum, Türk ve Moğol dillerinde, özellikle de Mançu dilinde bulunan çok sayıda Hint-Germen kökeninden de anlaşılabilir.
Bu ırkın kuzey göçüne gelince, aynı özelliği gösteren halkların varlığından şüphe edilebilir. "Bu kabileler, yakın zamana kadar İrtiş, Ob, Yukarı Yenisey ve Baykal Gölü'nde yaşamışlardır.
Bu kabileler daha sonra Türklerle birleşerek Kırgızları oluşturmuşlardır; Kırgızlar arasında mavi veya yeşil gözler ve kızıl saçlar yaygın değildir."
-Nikolay Aristov (1847-1903)