OZ kök sözcüğü bugün dahi kullanmakta olduğumuz ÖZ sözünün kadim şeklidir. Anlamı “asıl kaynak ve her varlığın özü” olmaktadır. Ön-Türk toplumlarında geçerli olan inanç şekli Şamanlık ve Gök Tengri inancı idi. Şamanın manevi uçuşlar yaparak öze ulaşmak ve özleşmek yeteneği vardı. Yani şaman kişiler kendi fiziksel bedenlerinden çıkıp manevi uçuşlar yaptıklarında ve öze ulaştıklarında OZ'laşıyorlardı.
Kazakistan’ın Issık gölü civarındaki bir kurgandan adına ‘Altın Elbiseli Adam’ denmiş bir Türk Kağanının bedeni bulundu. Kağan tüm kıyafetleriyle ve altın süsleriyle gömülmüştü. Bu yazımda, kurganda bulunmuş olan gümüş kâse üzerine kazılı yazıttan söz etmek istiyorum. Yazıyı birçok akademisyen ve amatör dilciler çözmeye çalışmış olsa da herkesin kabul ettiği ortak bir yorum üzerinde anlaşma bugüne kadar sağlanamamıştır. Kurgandaki organik maddeler üzerinde yapılan Karbon-14 tarihlemesine göre Kağan M.Ö: 550 yılında ölmüştü. Gümüş kâse üzerindeki harfler Orhun abecesindeki harflere büyük benzerlik gösteriyorlar. Kâsedeki harfler arasında ayırım işareti bulunmadığından yazının nasıl okunması gerektiği hakkında farklı yorumlar yapılmıştır.
Bugüne kadar yapılmış birçok çeviriye bir yenisini de ben eklemek istiyorum. Altta solda gümüş kaptaki harfleri söz ayırımı olmadan, kazındıkları gibi gösteriyorum. Kaptaki harfler Latin harfleri ile yazıldıklarında şu sözler ortaya çıkar:
“Kağan kan içinde kaldı. Kılıcın ucu güçlü kesti. Gök katı onu ozlaştır”
Demek ki ‘ozlaşmak’ kavramı Asya Türkleri tarafından günümüzden 2550 yıl önce kullanılıyordu. ‘Ozlaşmak’ ruhun özüne dönmesi demek oluyor. ‘Gök katı’ sözleri de Gök Tengri olsa gerek. Orhun harflerinin M.S. 7ci yüzyıla ait oldukları inancı tümüyle hatalıdır. Orhun yazıtlarındaki harfler Ön-Türkçeden kaynaklıdır ve Ön-Türkçe günümüzden en az 10.000 yıl önce tek heceli sözcüklerle başlamıştır. OZ kök sözcüğü de Ön-Türkçede bir damga olarak belirtilmiştir.
Altta sağda Ön-Türkçe OZ damgasını ve zaman içindeki değişimini görüyoruz. OZ damgası Orhun harflerinde ‘S1’ ve ‘S2’ harflerine dönüştü. S1 harfi aslında bir hece olup sa, so, su, sı ve as, os, us, ıs şeklinde okunabilir. S2 harfi de se, si, sö, sü ve es, is, ös, üs 8 farklı şekilde okunabilir. Finike harflerinde ‘zayn’ harfinin asıl şekli OZ damgasıdır. Nitekim Oz > Zayn olmuştur. Yunan harflerinin ‘erken dönemde’ ve ‘geç dönemde’ farklılıklar içerdiklerini görüyoruz. Erken dönem harfleri Asya kökenli harflere benzedikleri ve geç dönemde değişikliğe uğradıkları anlaşılıyor. Keza kadim Mısır MU damgası da Ön-Türk SU damgasından dönüşmedir. Finike harfleri incelendiğinde Orhun harfleri ile birçoğu benzeşmektedir Bu ilişkiyi 31 Ağustos 2024 tarihinde bu sayfamda gösterdim. Alta doğru devam ederseniz yazımı bulabilirsiniz. Yazımda dedim ki:
“Finike abecesinin harfleri incelendiğinde Asya-Orhun harflerine benzedikleri görülür. 22 harf içeren Finike abecesinin 10 harfi Orhun harflerine benzemesi tesadüf olabilir mi? Eğer iki abecenin arasında % 45 benzerlik varsa, iki dil arasında da benzerliklerin olması gerekir.”
Doç. Dr. Haluk Berkmen